Bước chân lãng du về miền văn hóa Bamar

0

Nếu có một điều ước, tôi sẽ ước rằng, phải chi giờ này chui tọt vào được cỗ máy thời gian giống như trong bộ phim hoạt họa Doremon, hoặc trở thành một anh chàng phù thủy tài ba sở hữu đủ các loại phép thuật để làm thời gian ngưng đọng lại, Trái Đất tạm ngừng quay, lui về quá khứ thì thú vị biết dường nào…

17757151_1069682433165254_4193910019626271205_n

Những ý nghĩ mơ mộng hão huyền chỉ tồn tại trong trí tưởng tượng phong phú của con người mà thôi. Nhưng dù sao, tôi cũng muốn được một lần nữa thể hiện lòng can đảm, thôi thúc cái ý chí dũng cảm đi khám phá về miền đất, về phong cảnh, về văn hóa rất đặc thù của các bộ tộc nơi tôi lưu lại vết chân.

Vậy đó là nơi đâu? Điều gì đã tạo sức hấp dẫn với tôi? Trên trang cá nhân của tôi, mọi người đều cứ tò mò, đoán già đoán non là địa danh nào mà hữu tình quá? Tôi sẽ tỏ vẻ học đòi làm sang gọi cái tên thân mật đúng chuẩn dân Âu châu nhé! Đó là vùng cảnh quan tuyệt vời sau bao thập kỷ bị cô lập kinh tế cũng như tự đóng cửa bế quan – Burma. Vùng đất tưởng chừng sẽ bị lãng quên bỗng chốc dần hồi sinh theo năm tháng gần đây.

Rangoon kiêu hãnh, Rangoon thiêng liêng

Mới từ chuyến phi cơ bước xuống phi trường là hứng một trận nhiệt mặt trời khó tả. Tôi tranh thủ làm nhanh thủ tục nhập cảnh để rồi bắt xe taxi tiến vào khu trung tâm thành phố. Nói đến taxi, nghe đâu mình là dân chơi sành điệu nhưng… lầm to rồi! Phương tiện này là vật di chuyển chủ yếu của người dân địa phương đấy.

Cơ mà toàn là xe những đời thập niên cuối thế kỷ trước. Tôi kết rồi đó. Bởi tôi thích chiêm ngưỡng đồ cổ lắm, trông chúng thú vị vô cùng; đặc biệt là cái vô lăng xe, tất thảy đặt bên phải. Cứ tưởng chừng mình là diễn viên quần chúng ngồi trên xe tham gia mấy thước phim cảnh sát Hong Kong thuở dĩ vãng. Những chiếc xe hơi lướt qua mắt tôi đều cũ nát, đa phần từ đời 1950s đến 1980s do phía Nhật Bản sản xuất. Ấy vậy, hỏi ra, một chiếc xe cũng phải bỏ ra mức giá 13- 15 nghìn mỹ kim mới tậu về được cơ đấy.

17861708_1068595856607245_1375108178221191855_n 17883719_1069682466498584_8810787485128585414_n

Nhìn chung, mặt bằng cơ sở hạ tầng thành phố còn kém phát triển; tuy nhiên khi bước chân tôi rong ruổi bên trong nội thành thì chao ôi, lượng xe bốn bánh nhiều như đàn kiến, thực sự không tìm lấy nổi chiếc mô tô nào chạy trên đường. Tìm hiểu kỹ càng mới biết chính phủ nơi này từng ban bố ký sắc lệnh không cho phép người dân sử dụng xe hai bánh; vì sợ tai nạn cũng như ngăn chặn vấn đề ùn tắc giao thông. Xe chạy nhanh như cơn gió nhưng tuyệt đối không giành phần, len đường. Điêu luyện quá chừng!

Ngày đầu tiên, tại thành phố huy hoàng nhất trên đất Burma, tôi lựa chọn ở gần khu phố Tàu nhằm tiện ăn uống, đồng thời dễ di chuyển những nơi phục vụ giải trí. Tuỳ sở thích mỗi người, riêng tôi, khi ở Rangoon nên đi bộ mới cảm nhận vi vị cuộc sống – có thể vì hành động ấy khám phá được mọi ngõ ngách khi dòng xe bốn bánh không luồn lách vào được khu có nhiều chung cư. Vừa bước vài trăm mét, tự dưng nghe tiếng kinh cầu nguyện vang khắp cả một khu. Nhìn dáo dác xung quanh, thanh âm lảnh lót ấy phát ra từ ngôi đền thờ Hồi giáo. Tiến lại gần hơn, một khối kiến trúc chỏm cầu hình búp sen, vòm cuốn cửa nhọn đầu hình lá đề, phủ trên mình nền xanh ngọc cực kỳ mướt mắt.

17629879_1060709500729214_2574381921469971598_n

Lòng vòng dạo quanh, ánh nắng cũng bắt đầu dịu xuống, bớt vẻ chói chang, tôi phóng thẳng sang khuôn viên hành chính, nhiều tòa nhà xa xưa do thực dân Anh chiếm đóng và xây dựng đẹp thiệt. Nào là điểm dừng chân bưu điện, toà soạn báo, nhà thờ Thiên Chúa giáo, ngân hàng nhà nước, khu ẩm thực… đa sắc màu. Tôi nghe thiên hạ thập phương đồn thổi nếu ghé qua thành phố cổ kính, hãy một lần ngồi lại Rangoon Tea House thưởng thức cốc trà sữa nóng hổi thơm lừng. Vị thức uống ấy khác hoàn toàn với các loại trà pha chế của Thái hay Lào. Nó không quá béo, cũng không quá ngọt. Cố hít hơi sâu vào thì hương trà dậy lên tận sống mũi. Dân ở đây từ giới lao động công nhân, công nhân viên chức đều khoái uống trà sữa – đặc sản mà!

17883638_1067975303335967_1121914238598754392_n 17862733_1067975340002630_8736726674847925949_n

Đi đâu cũng thấy nam giới nhai trầu bỏm bẻm, mỗi lần nhe răng cười là một màu đỏ huyết quanh vòm miệng. Có cậu mặc quần, anh kia quấn chặt mảnh vải thô, nhìn tựa tựa họ đang quấn mảnh xà rông. Miêu tả chân thực hơn thì gọi là Longchy, còn trang phục dành cho phái nữ mang tên Thummy. Độ dài khoảng hai mét trở lại. Chiếc váy của nam giới Myanmar chỉ được quây và túm buộc với một động tác đơn giản nên họ thường xuyên phải chỉnh lại váy khi di chuyển nhiều. Khuôn mặt kèm vầng trán có thoa một loại bột màu vàng ngà xuất phát từ thiên nhiên có tên Thanaka giúp chống chọi tia nắng gay gắt kinh hồn xứ chùa tháp. Tất cả đều xỏ dép quai kẹp, chỉ có lễ hội long trọng mới mang giày.

17883745_1069682409831923_6372808515623373674_n

17796874_1067652063368291_4520862720950023748_n

17799969_1067724936694337_768743087381848201_n

17799054_1066298536836977_5674573166221517563_n

Đất nước tôi đến, hệ thống giáo lý thuyết pháp nhà Phật theo giáo lý của các trưởng lão đã trở thành Quốc giáo. Hơn 90% dân số từ bé đến lớn… đều được tưới tẩm, thấm nhuần lời khuyên dạy trong kinh kệ mang hệ ngôn ngữ cổ Pali nên đi đâu cũng thấy chùa chiền trang hoàng lộng lẫy. Cảm giác như trút bỏ mọi ưu phiền của cuộc sống khi đến nơi liêng thiêng – chùa tháp vàng Shwedagon. Ngôi chùa 2500 năm tuổi trên đỉnh đồi Singuttara. Trước khi bước vào bên trong chùa chiền ở Burma, các tín đồ Phật tử và khách du lịch phải tháo giày, dép, vớ và chỉ được đi chân đất.

Thế nhưng, điều lạ là không hề bị mất trộm thứ gì hay có sự dịch chuyển chỗ khác. Ôi! Tuyệt vời. Một công trình kiến trúc thập thành tráng lệ của thế giới. Một báu vật xứng ngang tầm các kỳ quan vĩ đại trên quả địa cầu. Song, dù trải qua tám cơn chấn động địa tầng đất đai, và cơn hỏa hoạn thiêu cháy các ngôi tháp quy mô nhỏ cạnh bên nhưng ngọn “Bảo tháp” cao 98.9 mét khoác lên mình sáu mươi tấn vàng rồng lại chẳng hề hấn. Ngôi chùa vẫn đứng vững với thời gian; mặc cho thiên tai cứ đổ ập tới. Vì sao lại có chuyện kỳ diệu?

17553927_1061194417347389_4749458376589603290_n

Do trong bảo tháp linh thiêng có thờ xá lợi tóc của Đức Phật lúc khoảnh khắc Ngài gần chuẩn bị đến ngày nhập cõi niết bàn. Tôi quỳ gối nơi cất giữ Tam bảo và tự nhủ với lòng vì sao Ngài có thể từ bỏ hết cả cung vàng điện ngọc ra đi? Ngài ẩn cư để đi tìm chân lý của cuộc sống. Ngài ko còn chứa đựng những tạp niệm tham – sân – si mà vốn có ở lẽ đời. Chúng tôi, những khách du phương xa vừa cúi mặt, vừa ngẩng lên, hướng về tôn nhang không sầu lụy của Ngài cùng tấm lòng thành kính nhất có thể. Và đứng “thẫn thờ” suy tư trước thời khắc chuyển sang giấc mơ thành điệu “cố cung”.

17553600_1061301397336691_614962515668461872_n 17626471_1061194430680721_8610382939872396233_n 17522662_1061301387336692_6542313634146273607_n

Lăn bánh về đất Thần Kinh Bagan – Mandalay

Từ Rangoon tới Bagan phải mất 10 tiếng di chuyển. Tôi chọn xe bus của hãng JJ Express di chuyển ban khuya để sáng kịp thời ngắm ánh rạng đông. Vừa tới bến, tôi dịch chuyển tiến thẳng vào khu Old Bagan nhưng muốn vào phải đóng phí nhập cảnh. Nhìn sơ bộ giống mua vé vào cổng tham quan. Phí này sẽ đưa vào ngân quỹ bảo dưỡng trùng tu thắng cảnh chùa tháp sau thảm họa động đất tháng Tám năm ngoái. Bản thân vốn thích lãng mạn, bay bổng, miễn nhiễm với các tòa cao ốc chọc trời nên gặp phong cảnh hiện ra trước mắt là hồn cứ lâng lâng.

17796713_1066908736775957_735178512219527001_n 17626373_1062358647230966_2196903883485126793_n

Một người thường chịu khó “rình” săn bình minh và hoàng hôn như tôi còn phải nhảy dựng lên: Đẹp quá! Đẹp quá đi!! Quãng đời 25 tuổi đầu, chuyên ngồi ăn BBQ hứng những tia nắng đầu tiên, hay vẫy chào bóng chiều tà pha màu cam tím nhưng… lần quan sát này mới thấy chàng Mặt trời khiêu gợi diễm tình á. Sáng sớm leo từng bậc thang Bulethi ghi khoảnh khắc khinh khí cầu thả lên không trung, chiều nắm từng thanh sắt treo qua từng nấc dốc đứng vừa đủ lọt nửa bàn chân bên đền Shwesandaw và dưới bóng cây cầu gỗ tếch dài nhất thế gian – U Bein ; để cất thành tiếng tạm biệt một ngày nồng nàn chào đón tôi.

17799922_1066709746795856_7081555738404262330_n 17796120_1065391990260965_3526692768321050459_n

Song song, ngôi chùa Ananda là công trình phải nói quá đẹp. Tôi cùng một bạn du khách đi theo thì thầm, vì sao người xưa có thể xây được nhỉ. Khối gạch dày hơn lớp nền bê tông cầu đường bây giờ. Bên ngoài nóng nghiệt ngã bao nhiêu, bên trong trái ngược 360 độ. Dễ chịu, thoáng đãng lạ thường. Phải chăng công nghệ thuở ấy tiến bộ hơn bây giờ? Cánh cửa bằng gỗ mun quý hiếm chạm trổ tinh xảo, ước lượng sức 50 người tráng sĩ chẳng thể đóng khép được.

Nhắc lại, mỗi lần vào đền – chùa là mọi người bỏ dép ngoài sảnh. Đi tham quan là đi theo chiều kim đồng hồ. Ban đầu không biết, đâu có ai hướng dẫn, đi loạn xạ lên hết. Thấy hơi khác với đoàn người ta rồi, bèn quay mặt tham gia tháp tùng đi theo cho đỡ thiếu hiểu biết.

Tôi trở về khách sạn nằm nghỉ ngơi sau một ngày khám phá. Tiếp tân căn dặn kỹ càng rằng: “Tối đừng đi quá xa, hãy luẩn quẩn khu đông người nhé. Thời tiết ban ngày nắng nóng như thiêu cháy nên rắn tìm chỗ trú mát, đêm trườn bò ra kiếm ăn, sợ dẫm trúng thì… nguy to”. Tôi bắt đầu rùng mình, tôi ghét bọn chúng nên hễ nơi nào không có ánh sáng đèn đường là mở đèn flash điện thoại ngay.

17522720_1066908873442610_1804208176616929807_n 17457865_1062247053908792_8590975734933211274_n 983872_1066908890109275_8638407279098604896_n 17760103_1066083036858527_6619182765169354159_n

Thêm vào đó, tôi thuộc phiên bản không thuộc lớp số đông; vì vậy khi đến thời kỳ chịu dịch chuyển nhiều hơn thì lại càng ít buông lời chê bai về nước Việt. Tất nhiên, tôi mến những nơi đã lưu lại nhưng khí hậu, thổ nhưỡng và tốc độ đường truyền internet là cả vấn đề nan giải. Không một nhà hàng, quán ăn nào có. Mỗi lần hỏi mật khẩu chỉ đáp ngắn gọn: “No wifi”. Cuộc đời sẽ nở hoa hay cuộc sống bế tắc khi không tám chuyện cập nhật mạng xã hội Facebook, Instagram. Về khách sạn, ngay cả trung tâm Rangoon, máy laptop và điện thoại cứ xoay chạy vòng vòng thấy thương. Việt Nam chỉ gặp thực trạng trên khi có thông báo đứt cáp quang thôi, chứ bình thường lướt vèo vèo. Dân mình sống thế này chắc lên mạng kêu ca, than vãn tối ngày cho xem.

À… quên! Nãy giờ tôi chưa giới thiệu về ẩm thực Burma. Nói khái quát, ẩm thực Burma không hợp khẩu vị tôi, nhiều món dâng lên bàn ăn rất rất mặn. Vị mặn từ muối nặc nồng hơn ẩm thực miền Trung Việt Nam. Vị mặn chiếm ưu thế, hậu ngọt hầu hết không tồn tại trong thức ăn. Sau lần nếm thử, đợt khác, tôi kêu đầu bếp đừng bỏ muối vào dĩa đồ ăn tôi chọn thì họa may dễ nuốt trôi.

17799368_1068699119930252_3984858039160962228_n 17757596_1062973017169529_4836222137545643578_n

Sau cùng, dân tình thường bảo nhau, bữa tiệc linh đình nào rồi cũng sẽ tàn, hành trình nào mở ra thì cũng sẽ có ngày khép lại bắt đầu linh ứng. Tôi chuẩn bị hành lý rời khỏi khách sạn, ra nhà xe làm thủ tục để về với đất Rangoon, kịp giờ khời hành chuyến bay về Việt Nam mà bước chân dường như muốn chùn lại. Biết bao giờ mới có dịp bôn ba vùng Iravati, bao giờ thưởng lãm màn ảo thuật hoàng hôn Bagan – Mandalay – vùng địa linh in hằn hàng nghìn đền đài. Các kỳ quan bề thế do bậc tiền nhân trên mảnh đất này tạo dựng nên, trong tương lai có phải thuận theo lẽ tự nhiên, buộc mình nằm ngủ dưới lòng đất không? Một khu hứng chịu thảm họa động đất làm rung chuyển cả một khu vực rộng cùng sự dịch chuyển hoang mạc hóa, liệu vẫn vững như bàn thạch với thời gian chứ? Tất cả đều lộ vẻ ủ dột trầm tư, lặng lẽ ngồi ngắm bức tranh hùng “độc nhất vô nhị” và đành phó thác số phận này tới Đấng Thượng Đế.
17795774_1066985093434988_1568247695133852071_n 17634533_1062142900585874_7833892222545419649_n 17629705_1064546240345540_3641484705397809062_n 17799049_1066709613462536_4183456740947480092_n 17799125_1065563136910517_716032138125172328_n 17883700_1069937366473094_9158053820127654684_n

 

Để lại một trả lời

Địa chỉ email của bạn sẽ không được công bố.